โบท็อกกับฟิลเลอร์ต่างกันยังไง ใช้กับปัญหาอะไร และผลอยู่ได้นานแค่ไหน

โบท็อกกับฟิลเลอร์ต่างกันยังไง

โบท็อกเป็นตัวยาที่ยับยั้งการส่งสัญญาณจากเส้นประสาทไปกล้ามเนื้อเพื่อให้กล้ามเนื้อขยับน้อยลง ส่วนฟิลเลอร์เป็นเครื่องมือแพทย์ที่ฝังเติมใต้ผิวเพื่อให้ผิวเรียบหรือเต็มขึ้น [1][2] ตารางด้านล่างสรุปความต่างหลักจากฉลากโบท็อกและหน้าให้ข้อมูลของ FDA สหรัฐฯ

ฉลากโบท็อกระบุว่าตัวยายับยั้งการหลั่งสารอะเซทิลโคลีนที่ปลายประสาท ทำให้กล้ามเนื้อบริเวณที่ฉีดทำงานน้อยลงเป็นบางส่วน [1] ฉลากบอกว่ากล้ามเนื้ออาจกลับมามีเส้นประสาทมาเลี้ยงใหม่ ซึ่งค่อย ๆ ทำให้ผลย้อนกลับ [1] สำหรับริ้วระหว่างคิ้ว ฉลากระบุว่าผลเริ่มราว 1-2 วันหลังฉีดและแรงขึ้นในสัปดาห์แรก [1]

FDA สหรัฐฯ อธิบายฟิลเลอร์ว่าเป็นเครื่องมือแพทย์ชนิดฝัง ที่อนุมัติให้ช่วยให้ใบหน้าเรียบหรือเต็มขึ้น เช่น ร่องแก้ม แก้ม คาง ริมฝีปาก และหลังมือ และฟิลเลอร์บางชนิดถูกร่างกายดูดซึมไปเองตามเวลา [2] ในประเทศไทย อย. จัดฟิลเลอร์เป็นเครื่องมือแพทย์ที่ผู้ผลิต ผู้นำเข้า และผู้ขายต้องขออนุญาตก่อนจำหน่าย [5]

ฝั่งโบท็อก ข่าวของ อย. เรื่องโบท็อกปลอมในปี 2567 ระบุข้อกล่าวหาเบื้องต้นว่าผลิตยาปลอมตามกฎหมายยา และระบุว่าตรวจไม่พบเลขทะเบียนตำรับยาของผลิตภัณฑ์ที่ขายออนไลน์ [6] ดังนั้นในทางกฎหมายสองอย่างนี้ถูกดูแลคนละแบบ

ริ้วรอยแบบไหนใช้โบท็อก แบบไหนใช้ฟิลเลอร์

ฉลากโบท็อกระบุข้อบ่งใช้เฉพาะริ้วที่เกี่ยวกับการทำงานของกล้ามเนื้อ ส่วนฟิลเลอร์ที่ FDA อนุมัติใช้กับร่องและริ้วบนผิว และเพิ่มปริมาตรบางตำแหน่ง [1][2] กลุ่มผู้เชี่ยวชาญนานาชาติอธิบายว่าฟิลเลอร์ปรับร่องและรูปหน้า ส่วนโบท็อกปรับริ้วที่เกิดจากกล้ามเนื้อหดตัวมากเกินไป [3]

ฉลากโบท็อกระบุริ้วระหว่างคิ้ว ริ้วหางตา ริ้วหน้าผาก และแถบกล้ามเนื้อที่คอ ซึ่งแต่ละจุดเกี่ยวกับการทำงานของกล้ามเนื้อมัดหนึ่ง [1] ส่วนฟิลเลอร์ชนิดดูดซึมได้ FDA ระบุว่าอนุมัติให้ผู้ใหญ่อายุตั้งแต่ 22 ปีขึ้นไปใช้กับริ้วและร่องระดับปานกลางถึงลึก เช่น ร่องแก้มและริ้วรอบปาก และเพิ่มปริมาตรริมฝีปาก แก้ม คาง และหลังมือ [2]

ข้อสังเกตคือ ระหว่างคิ้วและหน้าผากเป็นตำแหน่งที่ฉลากโบท็อกระบุไว้ [1] แต่ FDA ระบุว่าการฉีดฟิลเลอร์ที่ระหว่างคิ้ว จมูก รอบดวงตา หน้าผาก และคอ ไม่ใช่การใช้ที่ได้รับอนุมัติ [2] ข้อมูลนี้เป็นของสหรัฐฯ ส่วนสถานะของแต่ละผลิตภัณฑ์ในไทยให้ตรวจกับ อย. ฟิลเลอร์รอบดวงตาอ่านต่อที่ [[under-eye-filler-questions]]

ปัญหาของแต่ละคนอาจมาจากหลายสาเหตุพร้อมกัน กลุ่มผู้เชี่ยวชาญจึงให้แพทย์ประเมินคุณภาพเนื้อเยื่อ รูปแบบการสูญเสียปริมาตร และรูปแบบการหดตัวของกล้ามเนื้อ ก่อนเลือกวิธี [3] ริ้วที่หน้าผากและหางตาอ่านต่อที่ [[botox-wrinkle-areas]] ส่วนร่องแก้มอ่านที่ [[nasolabial-cheek-filler]]

โบท็อกกับฟิลเลอร์ อยู่ได้นานแค่ไหน

ฉลากโบท็อกระบุว่าผลสำหรับริ้วระหว่างคิ้วอยู่ประมาณ 3-4 เดือน ส่วนฟิลเลอร์ไม่มีตัวเลขกลาง เพราะ FDA ระบุว่าขึ้นกับชนิดของฟิลเลอร์และตำแหน่งที่ฉีด [1][2] สองตัวเลขนี้มาจากคนละวิธีวัดและคนละตำแหน่ง จึงสรุปตรง ๆ ว่าอย่างไหนนานกว่าไม่ได้

ฉลากโบท็อกฉบับที่ใช้ในบทความนี้ระบุตัวเลขระยะเวลาเฉพาะริ้วระหว่างคิ้ว ริ้วบริเวณอื่นไม่มีตัวเลขกลางในฉลากฉบับนี้ [1]

FDA ระบุว่าฟิลเลอร์บางชนิดถูกร่างกายดูดซึมไปเองตามเวลา จึงอาจต้องฉีดซ้ำเพื่อคงผล และฟิลเลอร์แต่ละตัวมีข้อบ่งใช้และระยะเวลาที่คาดไว้ต่างกัน ให้ดูฉลากของตัวที่ใช้ [2]

ตัวอย่างหนึ่งคืองานวิจัยฟิลเลอร์ไฮยาลูโรนิกที่แก้มของยี่ห้อหนึ่ง (ผู้ผลิตเป็นผู้ออกแบบและให้ทุน) ผู้เข้าร่วมประเมินเองว่าปริมาตรแก้มดีขึ้นร้อยละ 92.8 เมื่อ 6 เดือน และร้อยละ 79.0 เมื่อ 2 ปี [4] ตัวเลขนี้เป็นของยี่ห้อเดียวและตำแหน่งเดียว ไม่ใช่ค่ากลางของฟิลเลอร์ทั้งหมด อ่านเรื่องฟิลเลอร์อยู่ได้นานแค่ไหนต่อที่ [[filler-aftercare-lumps-duration]] และเรื่องโบท็อกกี่วันเห็นผลที่ [[botox-how-long-to-work-and-last]]

ความเสี่ยงของโบท็อกกับฟิลเลอร์ต่างกันไหม

ทั้งสองอย่างมีความเสี่ยงร้ายแรงที่ต้องรู้ไว้ แต่เป็นคนละแบบ โบท็อกมีคำเตือนเรื่องฤทธิ์ลามออกนอกจุดฉีดจนกลืนและหายใจลำบาก ส่วนฟิลเลอร์มีความเสี่ยงฉีดเข้าหลอดเลือดโดยไม่ตั้งใจ [1][2] ไม่มีตัวเลขกลางว่าอย่างไหนเกิดบ่อยกว่ากัน

คำเตือนในกรอบของฉลากโบท็อกระบุว่าฤทธิ์ของตัวยาอาจลามจากจุดฉีดไปที่อื่น มีรายงานอาการกลืนและหายใจลำบากที่เป็นอันตรายถึงชีวิต และมีรายงานการเสียชีวิต โดยอาการเหล่านี้มีรายงานตั้งแต่ไม่กี่ชั่วโมงถึงหลายสัปดาห์หลังฉีด [1] ฉลากยังมีข้อปฏิบัติเพื่อลดภาวะหนังตาตก เช่น เลี่ยงการฉีดใกล้กล้ามเนื้อที่ยกหนังตา [1]

สำหรับฟิลเลอร์ FDA ระบุว่าความเสี่ยงที่น่ากังวลที่สุดคือการฉีดเข้าหลอดเลือดโดยไม่ตั้งใจ โอกาสเกิดต่ำ แต่ถ้าเกิดอาจร้ายแรงและถาวร ได้แก่ เนื้อเยื่อตาย การมองเห็นผิดปกติรวมถึงตาบอด และโรคหลอดเลือดสมอง [2] ผลข้างเคียงที่พบบ่อยกว่าคือช้ำ แดง บวม เจ็บ ตึง คัน และผื่น [2] อย. เพิ่มว่าอาจพบก้อนที่จุดฉีดและผิวบริเวณนั้นขาวขึ้นหรือคล้ำลง [5]

เรื่องการแก้ไข กลุ่มผู้เชี่ยวชาญระบุว่าไฮยาลูโรนิเดสเป็นเอนไซม์ที่แพทย์ใช้จัดการภาวะฟิลเลอร์ไฮยาลูโรนิกอุดหลอดเลือด และแนะนำให้คลินิกมีแผนรับมือฉุกเฉินและยาพร้อมใช้ [7] ขณะที่ FDA เตือนว่าการเอาฟิลเลอร์ออกหรือลดปริมาณอาจทำได้ยากหรือเป็นไปไม่ได้ โดยเฉพาะฟิลเลอร์ถาวรหรือชนิดที่ไม่ใช่ไฮยาลูโรนิก [2]

ถ้าฉีดโบท็อกแล้วกลืน พูด หรือหายใจลำบาก ฉลากแนะนำให้ไปพบแพทย์ทันที [1] ถ้าฉีดฟิลเลอร์แล้วปวดผิดปกติ มองเห็นเปลี่ยน ผิวบริเวณนั้นขาว เทา หรือฟ้า หรือมีอาการคล้ายโรคหลอดเลือดสมอง FDA แนะนำให้ไปพบแพทย์ทันที [2]

ฉีดโบท็อกกับฟิลเลอร์ร่วมกันได้ไหม

กลุ่มผู้เชี่ยวชาญนานาชาติระบุว่าการรักษาแบบผสมระหว่างฟิลเลอร์ไฮยาลูโรนิกกับโบท็อกใช้กันมากขึ้นและเป็นมาตรฐานการดูแลในปัจจุบัน โดยต้องวางแผนเฉพาะรายบุคคล [3] ฉบับนี้จัดประชุมโดยได้รับการสนับสนุนจากผู้ผลิตรายหนึ่ง [3]

กลุ่มเดียวกันระบุว่าการผสมใช้มากขึ้นทั้งใบหน้าส่วนล่าง ส่วนบน และบางบริเวณกลางหน้า และเสนอให้ปรับกล้ามเนื้อให้ทำงานน้อยลงแทนการทำให้ขยับไม่ได้ ในบริเวณที่การสูญเสียปริมาตรมีผลต่อการทำงานของกล้ามเนื้อ [3]

ผู้เชี่ยวชาญบางคนในกลุ่มกังวลว่าการใช้โบท็อกมากเกินไป โดยเฉพาะเมื่อกลับมาฉีดเร็ว อาจทำให้กล้ามเนื้อฝ่อและทำให้การสูญเสียปริมาตรแย่ลง [3]

แหล่งข้อมูลที่ใช้ในบทความนี้ไม่ได้กำหนดลำดับหรือการเว้นช่วงที่ใช้กับทุกคน เรื่องนี้เป็นการตัดสินใจของแพทย์ที่ประเมินใบหน้าของคุณ หลังฉีดโบท็อกอ่านข้อควรเลี่ยงที่ [[botox-aftercare-dos-donts]] หลังฉีดฟิลเลอร์อ่านที่ [[filler-aftercare-lumps-duration]] และภาพรวมฟิลเลอร์ทั้งหมดอยู่ที่ [[what-is-filler]]

ก่อนฉีดโบท็อกหรือฟิลเลอร์ ต้องเช็คอะไรบ้าง

อย. แนะนำให้เลือกสถานพยาบาลที่มีแพทย์และได้รับอนุญาตถูกต้อง และขอดูตัวผลิตภัณฑ์ว่าได้รับอนุญาตจาก อย. ก่อนฉีด [5][6] สำหรับฟิลเลอร์ อย. แนะนำให้เลือกคลินิกที่มีแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านผิวหนังประจำอยู่ ตรวจเลขทะเบียนบนฉลาก และถ่ายรูปผลิตภัณฑ์ไว้เป็นหลักฐานก่อนรับบริการ [5]

ข่าวโบท็อกปลอมของ อย. ปี 2567 ระบุว่าสถานที่ผลิตที่ตรวจค้นไม่ได้รับอนุญาตและไม่ถูกสุขลักษณะ และเตือนว่าผลจากการใช้ผลิตภัณฑ์เถื่อนฉีดเข้าร่างกายอาจอันตรายถึงชีวิต [6] FDA สหรัฐฯ แนะนำเช่นกันว่าอย่าฉีดฟิลเลอร์เอง ให้ไปหาผู้ให้บริการที่ได้รับอนุญาตและเชี่ยวชาญ และอย่าซื้อฟิลเลอร์ทางออนไลน์เพราะอาจเป็นของปลอม [2]

ฉลากโบท็อกระบุว่าหน่วยฤทธิ์ของผลิตภัณฑ์นั้นใช้วิธีวัดเฉพาะของตัวเอง จึงเทียบหรือแปลงข้ามผลิตภัณฑ์ไม่ได้ [1] เรื่องชื่อเรียกและยี่ห้อโบท็อกอ่านที่ [[botox-botulinum-names]]

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำการรักษา การเลือกโบท็อก ฟิลเลอร์ หรือทั้งสองอย่าง รวมถึงตำแหน่งและปริมาณ เป็นหน้าที่ของแพทย์ที่ได้รับอนุญาตซึ่งต้องตรวจใบหน้าก่อน