ฉีดแฟตหน้าท้อง แขน ทำได้ไหม ฉีดสลายไขมันช่วยอะไรได้และไม่ได้

สลายไขมันหน้าท้องด้วยการฉีดทำได้ไหม

มีงานศึกษาขนาดเล็กที่ดูผลของการฉีดสลายไขมันที่หน้าท้อง แต่หลักฐานยังจำกัดและยังไม่มีวิธีมาตรฐานกลาง [1][4]

ในบทความนี้ ฉีดแฟตและฉีดสลายไขมันมีความหมายเดียวกัน คือการฉีดสารเข้าใต้ผิวหนังเพื่อให้เซลล์ไขมันบริเวณนั้นสลายตัว [2] งานทบทวนปี 2018 ระบุว่าสารที่ใช้ในวิธีนี้ถูกใช้นอกข้อบ่งใช้ทั่วโลก และยังไม่มีมาตรฐานเรื่องปริมาณ เทคนิค และแผนการรักษา [1]

งานที่พบเรื่องหน้าท้องโดยตรงเป็นงานนำร่องในผู้ป่วย 14 คน ไม่ได้สุ่มและไม่มีกลุ่มควบคุม วัดความหนาไขมันหน้าท้องส่วนล่างด้วยคาลิเปอร์ อัลตราซาวนด์ และสแกน 3 มิติ แล้วพบว่าความหนาลดลง [4] ผู้เขียนสรุปว่าเมื่อเทียบความคุ้มค่า น่าจะควรเก็บไว้ใช้กับก้อนไขมันขนาดเล็ก [4]

งานที่มีจึงยังตอบไม่ได้ว่าวิธีนี้ได้ผลกับทุกคนหรือกับพุงทุกลักษณะ [1][4]

ฉีดแฟตแขนและสีข้างมีงานศึกษาอะไรบ้าง

มีงานศึกษาทั้งหน้าท้อง แขนช่วงบน และสีข้าง แต่ทุกงานที่อ่านมีข้อจำกัดเรื่องขนาดตัวอย่างหรือการออกแบบ [1][4][5][6]

งานทบทวนปี 2018 รวมผลย้อนหลังของผู้ป่วย 1,269 คนในช่วง 14 ปี โดยในตารางของงานนี้ มีผู้ป่วยหน้าท้อง 301 ราย และแขนช่วงบน 169 ราย [1]

ข้อความสรุปของงานนี้ระบุว่าผลเด่นที่ใบหน้าและแขน แต่ในตารางความพอใจ ผู้หญิงหน้าท้อง 107 จาก 287 ราย และแขนช่วงบน 21 จาก 167 ราย ให้คะแนนเกิน 5 จาก 10 [1] สองส่วนนี้ไม่ตรงกันทั้งหมด จึงควรอ่านผลของแขนด้วยความระวัง [1]

ไขมันใต้ผิวหนังกับไขมันในช่องท้องต่างกันอย่างไร

พุงมีไขมันสองชั้น คือไขมันใต้ผิวหนัง และไขมันในช่องท้องที่อยู่ลึกลงไปอีก [8]

ทั้งสามงานฉีดแฟตที่อ่าน ทั้งหน้าท้อง แขน และสีข้าง วัดความหนาไขมันบริเวณที่ฉีดหรือรอบเอว ไม่มีงานไหนวัดไขมันในช่องท้อง [4][5][6]

งานทบทวนปี 2018 ยังระบุว่าการฉีดสลายไขมันไม่ใช่การรักษาโรคอ้วน [1] ถ้าหน้าท้องใหญ่ ให้แพทย์ประเมินก่อนว่าส่วนใหญ่เป็นไขมันแบบไหน

ฉีดสลายไขมัน ดูดไขมัน และลดน้ำหนัก ต่างกันอย่างไร

ฉีดสลายไขมันใช้เสริมกับไขมันก้อนเล็ก ส่วนดูดไขมันเป็นวิธีมาตรฐานสำหรับไขมันใต้ผิวหนัง และทั้งสองอย่างไม่ใช่วิธีลดน้ำหนัก [1]

ผู้เขียนงานทบทวนปี 2018 ระบุว่าการดูดไขมันเป็นมาตรฐานทองคำในการลดไขมันใต้ผิวหนัง การฉีดสลายไขมันใช้เสริมได้แต่ไม่ใช่สิ่งทดแทนการผ่าตัดดูดไขมัน และเหมาะกับไขมันส่วนเกินปริมาณน้อยที่บีบได้และเนื้อสม่ำเสมอ [1]

ถ้าเป้าหมายคือลดน้ำหนักหรือลดไขมันในช่องท้อง Harvard Health แนะนำออกกำลังกายแบบแอโรบิกและแรงต้าน เลือกคาร์โบไฮเดรตเชิงซ้อนและอาหารไฟเบอร์สูงแทนของหวาน นอนให้พอ และจัดการความเครียด [8] อย. ก็ระบุว่าการออกกำลังกายและคุมอาหารเป็นวิธีลดน้ำหนักที่ปลอดภัย [3]

ใครไม่เหมาะกับการฉีดสลายไขมัน

วิธีนี้เหมาะกับไขมันส่วนเกินปริมาณน้อยที่บีบได้และเนื้อสม่ำเสมอ ไม่เหมาะกับคนที่หวังลดน้ำหนัก [1]

งานทบทวนปี 2018 รักษาผู้ป่วยอายุ 18 ถึง 55 ปี และระบุกลุ่มที่ไม่ควรทำหรือต้องระวังไว้ตามรายการด้านล่าง [1] นี่เป็นเกณฑ์จากงานเดียว แพทย์อาจใช้เกณฑ์เพิ่มตามประวัติสุขภาพของแต่ละคน

• แพ้ไข่หรือถั่วเหลือง [1]
• มีการติดเชื้อหรือปัญหาผิวหนังบริเวณที่จะฉีด [1]
• ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดอยู่ [1]
• ภูมิคุ้มกันต่ำ [1]
• มีภาวะฮอร์โมนไม่สมดุล เช่น ไทรอยด์ต่ำหรือถุงน้ำรังไข่หลายใบ [1]
• ตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร [1]
• คาดหวังผลเกินจริง ซึ่งงานนี้นับเป็นข้อห้ามแบบสัมพัทธ์ [1]

ความเสี่ยงและอาการที่พบหลังฉีด

อาการเฉพาะที่ เช่น บวม ช้ำ แดง และเจ็บ พบได้บ่อยหลังฉีด และมีรายงานปัญหาที่หนักกว่านั้นด้วย [1][4][5]

ในงานนำร่องที่หน้าท้องส่วนล่าง ผลข้างเคียงเฉพาะที่หลักคือบวม 94.4% ช้ำ 90.7% และผื่นแดง 79.6% ซึ่งหายเองทั้งหมด โดยเฉลี่ยบวมนาน 9.6 วัน ช้ำ 7 วัน และแดง 2 วัน [4]

ในงานสีข้าง มีเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ที่บริเวณฉีดบันทึกไว้ 68 ครั้ง โดยรอยช้ำ 38.2% เจ็บ 30.8% บวม 14.7% และคัน 11.8% มีผู้เข้าร่วม 1 คนเกิดเนื้อเยื่อตายระดับผิวเผิน ซึ่งผู้เขียนเชื่อว่าเกิดจากใช้เข็มสั้นกว่ามาตรฐานโดยพลาด [5]

งานทบทวนปี 2018 รายงานว่าก้อนใต้ผิวหนังพบในมากกว่าครึ่งของผู้ป่วยและหายภายใน 3 ถึง 4 สัปดาห์ บวมนาน 24 ถึง 48 ชั่วโมง และมีผู้ป่วย 15 คนที่ถูกฉีดเข้ากล้ามเนื้อจนเจ็บรุนแรง [1] ถ้ามีอาการผิดปกติหลังฉีด ให้พบแพทย์ [2][3]

ยาฉีดสลายไขมันขึ้นทะเบียน อย. หรือยัง

อย. แถลงเมื่อ 7 มิถุนายน 2561 ว่ายังไม่เคยขึ้นทะเบียนผลิตภัณฑ์ฉีดสลายไขมัน และผู้ที่ฉีดได้ต้องเป็นแพทย์ [3]

อย. ระบุในแถลงการณ์เดียวกันว่ายาที่ใช้กันในต่างประเทศบางกลุ่มยังไม่ได้รับรองให้ฉีด การฉีดที่ไม่สะอาดอาจติดเชื้อแบคทีเรียหรือเชื้อรา และการฉีดหลายสิบถึงหลายร้อยจุดอาจทำให้ผิวเป็นลอน [3]

แพทยสภาเรียกเทคนิคนี้ว่าเมโสเธอราปี และเตือนเมื่อมกราคม 2559 ว่าการฉีดสลายไขมันเฉพาะจุดยังไม่มีมาตรฐานรับรอง และงานวิชาการที่สนับสนุนมีน้อย [9] ส่วน FDA สหรัฐฯ (หน้าข้อมูลปรับปรุงล่าสุด 20 ธันวาคม 2566) ระบุว่ายาฉีดสลายไขมันที่ได้รับอนุมัติมีตัวเดียว ใช้ลดไขมันใต้คางในผู้ใหญ่เท่านั้น และไม่ได้อนุมัติให้ใช้กับส่วนอื่นของร่างกาย [2]

FDA สหรัฐฯ รายงานว่าผลิตภัณฑ์ที่ไม่ได้อนุมัติทำให้เกิดแผลเป็นถาวร การติดเชื้อรุนแรง ผิวผิดรูป ถุงน้ำ และก้อนเจ็บลึก และไม่ให้ซื้อสารมาฉีดเอง [2] บทความนี้ให้ความรู้ทั่วไป ไม่ได้ยืนยันสถานะทะเบียนของผลิตภัณฑ์ใดในร้าน ขอเอกสารทะเบียนในไทยจากผู้จำหน่ายและให้แพทย์ตรวจสอบก่อนใช้ทุกครั้ง

คำถามที่ควรถามแพทย์ก่อนตัดสินใจ

ถามให้ชัดว่าไขมันที่กังวลเป็นแบบไหน ผลิตภัณฑ์ที่จะใช้มีเลขทะเบียนในไทยหรือไม่ และมีทางเลือกอื่นอะไรบ้าง

ผู้ฉีดต้องเป็นแพทย์ อย่าซื้อสารมาฉีดเอง [2][3]

• ไขมันที่เรากังวลเป็นไขมันก้อนเล็กใต้ผิวหนังที่บีบได้ หรือเป็นพุงที่มีไขมันในช่องท้องร่วมด้วย
• ผลิตภัณฑ์ที่จะฉีดมีเอกสารทะเบียนในไทยหรือไม่ ขอดูได้ไหม
• ข้อห้ามและประวัติสุขภาพของเรา เช่น การแพ้ ยาที่ใช้ และการตั้งครรภ์ มีข้อไหนที่ทำให้ไม่เหมาะหรือไม่
• ทางเลือกอื่น เช่น ดูดไขมัน หรือการปรับอาหารและออกกำลังกาย เหมาะกับเรามากกว่าหรือไม่
• ถ้าเกิดก้อน แผล หรืออาการผิดปกติหลังฉีด ต้องติดต่อใคร