ฟิลเลอร์ปาก (ฉีดปาก) คืออะไร ผลข้างเคียง บวมกี่วัน และข้อควรถามแพทย์

ฟิลเลอร์ปาก (ฉีดปาก) คืออะไร

ฟิลเลอร์ปากคือการฉีดฟิลเลอร์เข้าริมฝีปากเพื่อเพิ่มปริมาตร ซึ่ง FDA สหรัฐฯ ระบุเป็นข้อบ่งใช้ที่อนุมัติสำหรับผลิตภัณฑ์บางตัว [1][2] ในบทความนี้ ฉีดปากและฟิลเลอร์ปากหมายถึงเรื่องเดียวกัน

อย. ไทยระบุริมฝีปากไว้ในบริเวณที่ใช้ฟิลเลอร์ และจัดฟิลเลอร์เป็นเครื่องมือแพทย์ [7] FDA ก็ระบุว่าการฉีดฟิลเลอร์ควรถือเป็นหัตถการทางการแพทย์ [1] ถ้ายังไม่แน่ใจว่าฟิลเลอร์คืออะไร อ่านภาพรวมได้ใน [[what-is-filler]]

ฟิลเลอร์ตัวไหนมีฉลากรองรับริมฝีปาก

ในฐานข้อมูลของ FDA มีฟิลเลอร์ HA หลายตัวที่ได้รับอนุมัติสำหรับริมฝีปาก เช่น Juvéderm Ultra XC, Juvéderm Volbella XC และ Restylane Kysse [2] ฐานข้อมูลบันทึกว่า Juvéderm Ultra XC ได้รับอนุมัติข้อบ่งใช้ริมฝีปากเมื่อ ค.ศ. 2015 Juvéderm Volbella XC เมื่อ ค.ศ. 2016 และ Restylane Kysse เมื่อ ค.ศ. 2020 [2]

ข้อบ่งใช้ที่บันทึกไว้คือฉีดเข้าริมฝีปากเพื่อเพิ่มปริมาตรในผู้ใหญ่ที่อายุเกิน 21 ปี และสำหรับ Volbella XC กับ Kysse รวมถึงแก้ริ้วรอยรอบปากด้วย [2] ตัวอย่างอื่นในฐานข้อมูลคือ Revanesse Lips+ ซึ่งได้รับอนุมัติเมื่อ ค.ศ. 2020 สำหรับผู้ที่อายุ 22 ปีขึ้นไป [2]

การได้รับอนุมัติใน FDA สหรัฐฯ ไม่ได้บอกสถานะการขึ้นทะเบียนในไทย และผลิตภัณฑ์ที่ไม่อยู่ในรายการนี้ก็ไม่ได้แปลว่าไม่ปลอดภัย บทความนี้ไม่ได้ตรวจทะเบียนของแต่ละยี่ห้อในไทย ให้ขอเลขทะเบียนจากแพทย์แล้วตรวจกับ อย. ตามที่ อย. แนะนำ [7] เรื่องยี่ห้ออ่านต่อใน [[filler-brands-compared]]

ฉีดปากบวมกี่วัน งานวิจัยบอกอะไร

ในงานทดลองแบบสุ่มของฟิลเลอร์ HA สำหรับริมฝีปากตัวหนึ่ง อาการเจ็บ บวม และคลำเป็นก้อนมักอยู่ไม่เกิน 7 วัน แต่ไม่มีตัวเลขกลางสำหรับทุกคน [3] อาการที่ผู้เข้าร่วมจดในไดอารี่บ่อยที่สุดที่ริมฝีปากคือเจ็บเวลาแตะ บวม และเป็นก้อนนูน [3]

ในงานเดียวกัน เหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ที่เกี่ยวกับการฉีดส่วนใหญ่ไม่รุนแรงและหายเอง โดยกลางข้อมูลราว 2 สัปดาห์ [3] ที่พบบ่อยที่สุดในกลุ่มที่ฉีดผลิตภัณฑ์ทดลองคือก้อนที่จุดฉีดร้อยละ 10 รอยช้ำร้อยละ 8 และก้อนใต้ผิวร้อยละ 5 [3]

FDA ระบุกว้าง ๆ สำหรับฟิลเลอร์ทุกชนิดว่าอาการ เช่น บวมและช้ำ เกิดไม่นานหลังฉีด และหลายอาการหายได้ในไม่กี่วันถึงไม่กี่สัปดาห์ [1] งานทดลองข้างต้นอนุญาตให้ประคบเย็นเพื่อลดบวมหลังฉีด [3]

ข้อควรระวังในการอ่านตัวเลข งานนี้ทดสอบผลิตภัณฑ์ตัวเดียวและผู้เข้าร่วมส่วนใหญ่มีสีผิวอ่อน [3] ตัวเลขจึงใช้ทำนายอาการของแต่ละคนไม่ได้ ข้อห้ามหลังฉีด บทความนี้ไม่ได้ทำเป็นรายการ ให้ทำตามที่แพทย์ผู้ฉีดบอก และอ่านต่อใน [[filler-aftercare-lumps-duration]]

ถ้าอาการแย่ลงแทนที่จะดีขึ้น หรือมีปวดผิดปกติ สีผิวซีด เทา หรือน้ำเงิน หรือมองเห็นเปลี่ยนไป FDA ให้พบแพทย์ทันที [1]

ฟิลเลอร์ปากมีผลข้างเคียงและความเสี่ยงอะไรบ้าง

นอกจากบวม ช้ำ และเจ็บ ฟิลเลอร์ปากอาจทำให้เกิดก้อน การติดเชื้อ การแพ้ และที่ร้ายแรงที่สุดคือฟิลเลอร์เข้าหลอดเลือด [1][5] FDA ระบุว่าความเสี่ยงทั่วไปของฟิลเลอร์คือช้ำ แดง บวม เจ็บ คัน และผื่น ส่วนที่พบน้อยกว่าคือก้อนหรือแกรนูโลมา การติดเชื้อ แผลเปิด การแพ้ และเนื้อเยื่อตาย [1]

อย. ไทยก็รายงานรายการคล้ายกัน เช่น คัน ปวด บวม ตึง แดงร้อน ห้อเลือด ติดเชื้อ ก้อนที่จุดฉีด และผิวหนังที่ขาวขึ้นหรือคล้ำลง [7] คณะผู้เชี่ยวชาญที่ทบทวนฟิลเลอร์ HA ระบุว่าปฏิกิริยาช่วงแรกรวมถึงหลอดเลือดขาดเลือด การอักเสบ และการวางฟิลเลอร์ผิดตำแหน่ง ส่วนปฏิกิริยาช่วงหลังรวมถึงก้อน แกรนูโลมา และสีผิวเปลี่ยน [5]

งานทบทวนอย่างเป็นระบบปี 2024 ที่เน้นเฉพาะริมฝีปากรวม 19 งานวิจัย และวิเคราะห์ผู้ป่วย 30 รายที่เกิดอาการไม่พึงประสงค์หลังฉีดปาก [4] ปฏิกิริยาที่พบบ่อยที่สุดคือปฏิกิริยาแกรนูโลมาต่อสิ่งแปลกปลอม ซึ่งเริ่มหลังฉีดเฉลี่ยราว 58 เดือน และกลางข้อมูล 24 เดือน [4]

ผู้เขียนระบุว่าไม่มีงานวิจัยใดรายงานอาการเหล่านี้ให้หน่วยงานกำกับดูแล และสรุปว่าควรติดตามอาการทั้งระยะสั้นและระยะยาว [4] ตัวเลขนี้มาจากรายงานผู้ป่วยกลุ่มเล็ก จึงบอกไม่ได้ว่าเกิดบ่อยแค่ไหน และไม่ได้แปลว่าฟิลเลอร์ปากทุกรายจะเกิดอาการนี้

ความเสี่ยงที่ร้ายแรงที่สุดคือฟิลเลอร์เข้าหลอดเลือด FDA ระบุว่าโอกาสเกิดต่ำ แต่ถ้าเกิดอาจทำให้เนื้อเยื่อตาย การมองเห็นผิดปกติถึงตาบอด และโรคหลอดเลือดสมอง [1] รายละเอียดและอาการเตือนอยู่ใน [[what-is-filler]]

ฟิลเลอร์ปากแก้ได้ไหม ละลายได้หรือเปล่า

ฟิลเลอร์ปากชนิด HA ละลายได้ด้วยเอนไซม์ไฮยาลูโรนิเดส ซึ่งแพทย์ใช้เมื่อฉีดมากเกินไปหรือเกิดภาวะแทรกซ้อน [4][6] ผู้เขียนงานทบทวนฟิลเลอร์ปากอธิบายว่าการย้อนกลับด้วยเอนไซม์เป็นข้อได้เปรียบของ HA เมื่อเทียบกับฟิลเลอร์ชนิดอื่นที่แก้ไขได้ยากกว่า [4]

แนวทางปฏิบัติสำหรับแพทย์ระบุว่าไฮยาลูโรนิเดสใช้ละลายฟิลเลอร์ HA ในกรณีหลอดเลือดอุดตัน ก้อนที่เกิดภายหลัง และผลลัพธ์ที่ไม่เป็นที่พอใจ [6] การใช้เพื่อวัตถุประสงค์นี้ถือเป็นการใช้นอกข้อบ่งใช้ที่ขึ้นทะเบียนในสหราชอาณาจักรและสหรัฐฯ และผู้ป่วยควรได้รับแจ้ง [6]

FDA เตือนว่าการเอาฟิลเลอร์ออกอาจต้องใช้การฉีด การผ่าตัด หรือวิธีอื่น ซึ่งมีความเสี่ยงของตัวเอง [1] คำถามว่าละลายแล้วจะกลับเป็นเหมือนก่อนฉีดทุกกรณีหรือไม่ ไม่มีข้อมูลในแหล่งที่เปิดอ่าน จึงไม่ตอบในบทความนี้

ก่อนฉีดปาก ควรถามแพทย์อะไร

FDA แนะให้คุยเรื่องตำแหน่งที่ฉีดและความเสี่ยง และอ่านเอกสารกำกับของฟิลเลอร์ตัวที่จะใช้ [1] อย. ไทยแนะให้เลือกสถานพยาบาลที่มีแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านผิวหนังประจำ ตรวจเลขทะเบียนผลิตภัณฑ์ และถ่ายรูปผลิตภัณฑ์ไว้ก่อนรับบริการ [7]

FDA ให้แจ้งแพทย์ถ้ามีผิวอักเสบหรือติดเชื้อ โรคเลือดออกง่าย หรือประวัติแพ้ยาชาลิโดเคน คอลลาเจน ไข่ หรือผลิตภัณฑ์จากสัตว์ [1] FDA ยังระบุว่าความปลอดภัยยังไม่ทราบในหญิงตั้งครรภ์ ให้นมบุตร และผู้อายุต่ำกว่า 22 ปี [1]

งานทดลองฟิลเลอร์ปากที่อ้างถึงด้านบนคัดผู้ที่มีเริมที่ปากกำเริบบ่อยออกจากการทดลอง [3] ถ้าเคยเป็นเริมที่ปาก ให้บอกแพทย์ก่อนฉีด รายการคำถามที่ควรเตรียมมีดังนี้

• ผลิตภัณฑ์ที่จะใช้ชื่ออะไร มีฉลากรองรับริมฝีปากหรือไม่ และเลขทะเบียน อย. คืออะไร [7]
• ถ้าบวมหรือเป็นก้อนเกินที่แพทย์อธิบายไว้ ให้ติดต่อใครและเมื่อไร
• ถ้าฟิลเลอร์เข้าหลอดเลือด สถานพยาบาลมีแผนรับมืออย่างไร [1]
• ถ้ามีเหตุให้ต้องเอาฟิลเลอร์ออก ใช้วิธีอะไร และมีความเสี่ยงอะไร [1][6]
• ประวัติแพ้ เริมที่ปาก โรคเลือดออกง่าย หรือการตั้งครรภ์ของเรา มีเรื่องไหนที่ต้องแจ้งก่อนฉีด [1][3]