ข้อห้ามหลังฉีดโบ ฉีดโบท็อกแล้วห้ามทำอะไรบ้าง ล้างหน้า ออกกำลังกาย ท่านอน

ข้อห้ามหลังฉีดโบ ข้อไหนมีหลักฐาน ข้อไหนเป็นธรรมเนียม

ไม่มีรายการข้อห้ามกลางที่ยืนยันได้ ข้อห้ามส่วนใหญ่เป็นธรรมเนียมของคลินิกที่ยังไม่มีการทดลองรองรับ [1][2][4] บทความนี้พูดถึงโบท็อกที่แพทย์เป็นผู้ฉีดเท่านั้น เอกสารของโบท็อกระบุว่าเป็นยาที่แพทย์ของคุณฉีดให้ [2] ส่วนชื่อและชนิดของโบท็อกอ่านเพิ่มได้ที่ [[botox-botulinum-names]]

เอกสารข้อมูลผู้ป่วยของโบท็อกที่เปิดอ่านมา ไม่มีรายการกิจกรรมที่ห้ามทำหลังฉีด เช่น ล้างหน้า ออกกำลังกาย หรือท่านอน [2] สิ่งที่เอกสารบอกชัดคืออาการที่ต้องระวัง ซึ่งอยู่ในหัวข้อสุดท้ายของบทความนี้

งานวิจัยจากอิตาลีที่ติดตามผู้รับบริการ 5,014 คน เล่าว่าคำแนะนำหลังฉีดที่ให้กันทั่วไปคือ 4 ชั่วโมงแรกไม่ทำสีหน้า อยู่ในท่าตั้งตรง งดออกแรง เลี่ยงแดดตรง และเลี่ยงความร้อน [1] ผู้เขียนระบุว่าคำแนะนำเหล่านี้อิงประสบการณ์มากกว่างานวิจัยที่แข็งแรง และไม่พบการทดลองทางคลินิกที่ประเมินคำแนะนำเหล่านี้ [1]

งานทบทวนวรรณกรรมจากบราซิลสรุปว่าข้อแนะนำที่แพร่หลาย เช่น ไม่นอนราบ 4 ชั่วโมง ไม่ออกกำลังกาย และไม่แตะบริเวณที่ฉีด ขาดหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ที่สม่ำเสมอ [4] ข้อที่ได้รับการสนับสนุนบางส่วนคือไม่ปฏิบัติต่อบริเวณที่ฉีดอย่างรุนแรง และแจ้งผู้รับบริการเรื่องอาการข้างเคียง [4]

สองข้อนี้ไม่ได้แปลว่าไม่ต้องทำตามคลินิก แต่แปลว่าไม่มีรายการกลางให้คัดลอกมาใช้เอง ก่อนกลับบ้านลองถามแพทย์ที่ฉีดตามรายการด้านล่าง บริเวณที่ฉีดต่างกันอาจมีข้อควรระวังต่างกัน ดูภาพรวมได้ที่ [[botox-wrinkle-areas]]

• ควรอยู่ในท่าตั้งตรงหรือนอนราบได้ และนานกี่ชั่วโมง
• ล้างหน้า ทาครีม แต่งหน้า เริ่มได้เมื่อไร และนวดหน้าได้หรือยัง
• ออกกำลังกาย อบซาวน่า หรือแช่น้ำร้อน เริ่มได้เมื่อไร
• ยาหรืออาหารเสริมที่ใช้อยู่ ต้องหยุดหรือเลี่ยงอะไรไหม
• อาการแบบไหนต้องโทรหาคลินิก และนัดติดตามผลเมื่อไร

หลังฉีดโบ ล้างหน้าได้ไหม ทาครีมและแต่งหน้าได้ไหม

แหล่งหนึ่งแนะนำให้ล้างหน้าเบา ๆ ซับให้แห้ง แต่ไม่นวดหรือกดบริเวณที่ฉีด และไม่พบงานวิจัยเรื่องครีมโดยตรง [5] ศูนย์การแพทย์ของ University of Florida ในสหรัฐฯ เขียนไว้ในหน้าข้อมูลผู้ป่วยว่าล้างหน้าเบา ๆ แล้วซับให้แห้งได้ ให้เลี่ยงการแต่งหน้า 12 ชั่วโมง และไม่นวดหรือกดบริเวณที่ฉีดอย่างน้อย 12 ชั่วโมง [5]

ศิริราชแนะนำเพียงว่าห้ามนวดบริเวณที่ฉีด เพราะอาจทำให้ยากระจายไปยังบริเวณที่ไม่ต้องการรักษา [6]

บทสรุปงานทบทวนในวารสาร PMFA ปี 2018 ระบุว่าวรรณกรรมแนะนำตรงกันว่าไม่ควรแตะบริเวณที่ฉีดและเลี่ยงเครื่องสำอาง 12 ชั่วโมง แม้ข้อมูลเรื่องการติดเชื้อที่ผิวหนังหลังฉีดจะมีน้อย [7] ส่วนการถูหรือนวดว่ามีผลต่อการเคลื่อนของตัวยาหรือไม่ ผู้เขียนงานทบทวนสรุปว่าขาดหลักฐาน [7]

ครีมบำรุงทั่วไปหรือสกินแคร์ ไม่พบแหล่งที่เปิดอ่านบอกว่าห้ามหรือใช้ได้ จึงตอบตามหลักฐานไม่ได้ ให้ถามคลินิกว่าเริ่มใช้ผลิตภัณฑ์ใดได้เมื่อไร UF Health ยังแนะนำให้ปรึกษาผู้ให้บริการก่อนนัดทำเลเซอร์ ลอกผิวด้วยสารเคมี หรือหัตถการอื่นที่เกี่ยวกับบริเวณที่ฉีด [5]

ท่านอนหลังฉีดโบ นอนราบได้เมื่อไร และหลักฐานบอกอะไร

แหล่งที่เปิดอ่านแนะนำไม่นอนราบราว 3-4 ชั่วโมง แต่งานทบทวนระบุว่าข้อนี้ขาดหลักฐานรองรับ [6][5][4] ศิริราชแนะนำไม่นอนราบในช่วง 3-4 ชั่วโมงหลังการรักษา [6] UF Health แนะนำให้อยู่ในท่าตั้งตรงอย่างน้อย 4 ชั่วโมง เอนตัวได้ แต่ไม่ควรนอนราบสนิท [5]

ฝั่งที่สงสัยว่าจำเป็นหรือไม่ มีแนวปฏิบัติจากแพทย์ผิวหนังในออสเตรเลียและนิวซีแลนด์ ซึ่งเขียนจากประสบการณ์ของผู้เขียน ระบุว่าผู้รับบริการกลับไปทำกิจกรรมปกติได้หลัง 4 ชั่วโมง และไม่ต้องขยับหรือเลี่ยงขยับกล้ามเนื้อที่ฉีด [3]

งานวิจัยจากอิตาลีให้ผู้รับบริการ 5,014 คนปฏิบัติตามข้อควรระวังเฉพาะ 10 นาทีแรกหลังฉีด ภายใต้การดูแลของคลินิก ในผู้ที่มาตรวจติดตาม 4,000 คน ไม่พบหนังตาบนตก และมีผลข้างเคียงรวมประมาณ 6% [1] งานนี้เป็นการย้อนดูข้อมูล ไม่มีกลุ่มเปรียบเทียบ และติดตามระยะสั้น ผู้เขียนจึงบอกเองว่าข้อสรุปมีข้อจำกัดและต้องมีการทดลองเพิ่ม [1]

ท่านอนตอนกลางคืนในวันถัด ๆ ไป ไม่พบแหล่งที่เปิดอ่านระบุข้อห้าม ให้ถามแพทย์ที่ฉีด เรื่องเวลาที่โบท็อกเริ่มออกฤทธิ์ อ่านต่อที่ [[botox-how-long-to-work-and-last]]

ฉีดโบท็อกแล้วออกกำลังกายได้เมื่อไร เทียบคำแนะนำแต่ละแหล่ง

UF Health แนะนำเลี่ยงแอโรบิกหนักได้ถึง 24 ชั่วโมง ส่วนแนวปฏิบัติจากออสเตรเลียให้กลับไปทำกิจกรรมปกติได้หลัง 4 ชั่วโมง ตัวเลขจึงไม่ตรงกัน [5][3]

งานวิจัยจากอิตาลีรวมการงดออกแรงและเลี่ยงแหล่งความร้อนไว้ในคำแนะนำ 4 ชั่วโมงแรกที่ให้กันทั่วไป และบอกว่าคำแนะนำเหล่านั้นอิงประสบการณ์มากกว่างานวิจัย [1] บทสรุปงานทบทวนใน PMFA ระบุว่าหลักฐานเรื่องออกกำลังกาย รังสียูวี และการเดินทางหลังฉีดยังไม่พอ ต้องมีการศึกษาเพิ่ม [7]

ตารางนี้เทียบสิ่งที่แต่ละแหล่งเขียนไว้ ใช้ดูว่าตัวเลขไม่ตรงกัน ไม่ใช่กำหนดที่ต้องทำตาม

ฉีดโบท็อกห้ามกินอะไร ยาและอาหารเสริมที่ควรแจ้งแพทย์

ไม่พบรายการอาหารที่ห้ามกินหลังฉีดจากแหล่งทางการแพทย์ สิ่งที่เอกสารกำกับยาให้ทำคือแจ้งยาที่ใช้ทุกชนิดและไม่เริ่มยาใหม่ก่อนบอกแพทย์ [2] เอกสารข้อมูลผู้ป่วยให้แจ้งแพทย์ถึงยาทุกชนิด วิตามินและสมุนไพร โดยเฉพาะยาต้านเกล็ดเลือดคล้ายแอสไพริน ยากันเลือดแข็ง ยาคลายกล้ามเนื้อ ยานอนหลับ ยาแก้แพ้หรือยาแก้หวัด [2] และให้อย่าเริ่มยาใหม่ก่อนแจ้งแพทย์ว่าเคยฉีดโบท็อกมาแล้ว [2]

เรื่องรอยช้ำ แนวปฏิบัติของออสเตรเลียและนิวซีแลนด์เสนอให้เลี่ยงยาหรืออาหารเสริมที่ไม่จำเป็นและมีผลต่อการแข็งตัวของเลือด เช่น น้ำมันปลาและน้ำมันวิตามินอี ก่อนฉีดราว 1 สัปดาห์ และเห็นว่า 1 สัปดาห์พอสำหรับการหยุดแอสไพรินและยาแก้ปวดลดอักเสบกลุ่ม NSAID ที่ไม่จำเป็น [3] งานวิจัยอิตาลีเสนอว่าการเลี่ยง NSAID และการบอกให้เลี่ยงยาที่รบกวนการแข็งตัวของเลือดก่อนฉีดหลายวัน ช่วยลดผลข้างเคียงที่พบบ่อย เช่น รอยช้ำ [1]

ทั้งหมดนี้เป็นข้อเสนอสำหรับก่อนฉีด ไม่ใช่หลังฉีด และยาที่แพทย์สั่งให้ใช้อยู่ ไม่ควรหยุดเองโดยไม่ถามแพทย์ที่สั่งยา

ส่วนอาหารและแอลกอฮอล์หลังฉีด ไม่พบแหล่งทางการแพทย์ที่เปิดอ่านระบุรายการที่ต้องงด รายการงดอาหารที่เห็นตามเว็บทั่วไปจึงเป็นธรรมเนียมที่ยืนยันไม่ได้ ให้ถามแพทย์ที่ฉีด

อาการหลังฉีดโบที่ต้องรีบพบแพทย์ และอาการที่พบได้ตามปกติ

กลืน พูด หรือหายใจลำบาก กล้ามเนื้ออ่อนแรงทั้งตัว ภาพซ้อน หรืออาการแพ้ เป็นอาการที่เอกสารกำกับยาให้ติดต่อแพทย์ทันที [2] เอกสารระบุว่าปัญหาการกลืน การพูด และการหายใจเกิดได้ตั้งแต่ไม่กี่ชั่วโมงจนถึงหลายสัปดาห์หลังฉีด และอาจเป็นอันตรายถึงชีวิต [2] ถ้ามีกล้ามเนื้ออ่อนแรง ปัญหาการมองเห็น หรือเวียนศีรษะ ไม่ควรขับรถหรือทำกิจกรรมที่เสี่ยง [2]

อาการข้างเคียงอื่นที่เอกสารกำกับยาระบุไว้รวมถึงปวดหรือไม่สบายที่จุดฉีด ปวดศีรษะ เปลือกตาตก คิ้วตก และเปลือกตาบวม [2] ในการทดลองของโบท็อกสำหรับริ้วรอยระหว่างคิ้ว พบเปลือกตาตกใน 3% ของผู้ที่ได้รับยา [2] เอกสารระบุว่าอาการข้างเคียงมักเกิดภายในสัปดาห์แรก หลายอย่างหายเอง แต่บางอย่างอยู่นานหลายเดือนหรือมากกว่านั้นได้ [2]

ข้อมูลของศิริราชระบุว่าอาการปวดศีรษะหรือรู้สึกเจ็บคันพบประมาณ 2.5% รอยช้ำจากเข็มมักเกิดที่หางตา คิ้วหรือหนังตาตกมีโอกาสเกิด 1-3% ปวดบวมที่จุดฉีด 2.5% และกล้ามเนื้ออ่อนแรงเฉพาะที่ 1.7% ผลข้างเคียงเหล่านี้มักเล็กน้อยถึงปานกลางและหายเองใน 1-2 สัปดาห์ [6]

ก่อนฉีดควรแจ้งแพทย์ถ้าเป็นโรคของกล้ามเนื้อและเส้นประสาท มีปัญหาการกลืนหรือการหายใจ หรือมีการติดเชื้อที่ผิวหนังบริเวณที่จะฉีด เพราะเอกสารกำกับยาระบุไว้เป็นข้อควรระวังหรือข้อห้ามใช้ [2]

• กลืน พูด หรือหายใจลำบาก [2]
• กล้ามเนื้ออ่อนแรงทั้งตัว มองเห็นภาพซ้อนหรือพร่ามัว เสียงแหบหรือพูดไม่ชัด [2]
• คัน ผื่น ผื่นนูนแดง หายใจมีเสียงหวีด เวียนศีรษะหรือเป็นลม ซึ่งเป็นอาการแพ้ [2]
• อาการข้างเคียงใดที่รบกวนหรือไม่หายไป เช่น เปลือกตาหรือคิ้วตก [2]