ฉีดโบลดริ้วรอย หน้าผาก หางตา ระหว่างคิ้ว: ริ้วรอยแบบไหนใช้โบท็อกได้ ข้อจำกัดตามฉลาก

ฉีดโบลดริ้วรอยได้กับริ้วรอยแบบไหน และฉลากรองรับจุดไหนบ้าง

ฉลากโบท็อกของ FDA สหรัฐฯ รองรับริ้วรอยปานกลางถึงรุนแรงที่สัมพันธ์กับกล้ามเนื้อ 4 จุด [1] ฉลากของ BOTOX Cosmetic ระบุว่าใช้ในผู้ใหญ่เพื่อทำให้ริ้วรอยดูดีขึ้นชั่วคราว และผูกริ้วรอยแต่ละแบบเข้ากับกล้ามเนื้อที่เกี่ยวข้อง [1] ตารางด้านล่างสรุปไว้

บทความนี้ใช้คำว่า โบท็อก ตามที่คนไทยค้นหา ชื่อเต็มคือสารโบทูลินัมท็อกซิน ซึ่งสร้างจากแบคทีเรียคลอสตริเดียม โบทูลินัม และยับยั้งการหดตัวของกล้ามเนื้อ [4] ชื่อเรียกและยี่ห้อต่าง ๆ อ่านเพิ่มได้ที่ [[botox-botulinum-names]]

ฉลากใช้คำว่า ทำให้ดูดีขึ้นชั่วคราว ไม่ได้ใช้คำว่าทำให้หายหรือแก้ถาวร [1] การทบทวนงานวิจัยการฉีดโบท็อกส่วนบนของใบหน้าปี 2026 ระบุว่าโบท็อกเป็นการรักษาความงามแบบไม่ผ่าตัดอันดับต้นของโลกสำหรับริ้วรอยที่เกิดจากการขยับบริเวณระหว่างคิ้ว หน้าผาก และรอบดวงตา แต่ผลงานวิจัยแต่ละชิ้นต่างกันมากทั้งวิธีวัดผลและการรายงานความปลอดภัย [6]

ริ้วรอยหน้าผาก หางตา และระหว่างคิ้ว ต่างกันอย่างไรตามฉลาก

แต่ละจุดมีข้อมูลการทดลองและข้อควรระวังในฉลากไม่เหมือนกัน [1] รอยระหว่างคิ้ว: ฉลากอธิบายการทดลองสองงานที่ทำในผู้ใหญ่สุขภาพดีอายุ 18-75 ปี ซึ่งมีรอยระหว่างคิ้วอย่างน้อยระดับปานกลางตอนขมวดคิ้วเต็มที่ และประเมินผลที่วันที่ 30 หลังฉีด [1]

รอยหน้าผาก: ฉลากแนะนำให้รักษาร่วมกับรอยระหว่างคิ้ว เพื่อลดโอกาสที่คิ้วจะตก [1] ส่วนเรื่องคิ้วตกอ่านเพิ่มในหัวข้อผลข้างเคียงด้านล่าง

รอยหางตา: ฉลากระบุว่าเคยมีรายงานตาแห้งหลังฉีดในหรือใกล้กล้ามเนื้อ orbicularis oculi และอาการที่พบบ่อยในการทดลองรอยหางตาคือหนังตาบวม 1% [1]

แถบกล้ามเนื้อที่คอ: ฉลากฉบับปรับปรุงเดือนตุลาคม 2024 มีข้อบ่งใช้นี้รวมอยู่ด้วย [1] จุดนี้ไม่ใช่ริ้วรอยบนใบหน้า แต่คนที่ค้นเรื่องโบท็อกลดริ้วรอยมักเจอควบคู่กัน

ฉลากเตือนว่าแพทย์ที่ฉีดต้องเข้าใจกายวิภาคของกล้ามเนื้อและโครงสร้างบริเวณนั้น รวมถึงการเปลี่ยนแปลงจากการผ่าตัดหรือโรคที่เคยมี [1]

จุดอื่นที่คนถามต่อ เช่น รักแร้ ยกคิ้ว ลิฟกรอบหน้า ปีกจมูก อ่านใน [[botox-other-areas]] ซึ่งแยกว่าจุดไหนมีฉลากรองรับและจุดไหนเป็นการใช้นอกฉลาก

ข้อจำกัดของโบท็อกลดริ้วรอย: ริ้วรอยแบบไหนที่ฉลากไม่ครอบคลุม

โบท็อกแก้ริ้วรอยจากสาเหตุอื่นที่ไม่ได้มาจากกล้ามเนื้อไม่ได้ [4] อย. ไทยระบุในอินโฟกราฟิกปี 2565 ว่าโบทูลินัมท็อกซินไม่สามารถแก้ไขริ้วรอยที่เกิดจากสาเหตุอื่น ๆ ได้ [4] ฉลากสหรัฐฯ ก็กำหนดไว้ว่าใช้กับริ้วรอยที่สัมพันธ์กับการทำงานของกล้ามเนื้อ [1] ถ้าริ้วรอยของคุณเป็นรอยตื้น หรือเห็นชัดตอนหน้านิ่ง ๆ ให้แพทย์ประเมินจากใบหน้าจริงว่าเป็นริ้วรอยจากกล้ามเนื้อหรือไม่

ฉลากบอกว่าในการทดลองรอยระหว่างคิ้ว หางตา และหน้าผาก อัตราผู้ตอบสนองดูเหมือนสูงกว่าในผู้ที่อายุต่ำกว่า 65 ปี เมื่อเทียบกับผู้ที่อายุ 65 ปีขึ้นไป [1] ความปลอดภัยและประสิทธิผลในเด็กยังไม่ได้รับการยืนยัน [1] และสำหรับหญิงตั้งครรภ์ ฉลากระบุว่าไม่มีการศึกษาหรือข้อมูลหลังออกสู่ตลาดที่เพียงพอ [1]

ฉลากของแต่ละยี่ห้อระบุจุดไม่เท่ากัน ฉลาก XEOMIN ของสหรัฐฯ ระบุริ้วรอยส่วนบนของใบหน้า 3 แบบ คือ ระหว่างคิ้ว หน้าผากแนวนอน และหางตา [2] ส่วนฉลาก Dysport ของสหรัฐฯ ระบุเฉพาะริ้วรอยระหว่างคิ้วในผู้ใหญ่อายุต่ำกว่า 65 ปี [3]

บทความนี้ใช้ฉลากสหรัฐฯ เป็นตัวอย่าง เพราะเปิดตรวจได้ครบทั้งฉบับ ข้อบ่งใช้ที่ขึ้นทะเบียนในไทยของแต่ละยี่ห้ออาจไม่เหมือนกัน ให้ตรวจสถานะล่าสุดกับ อย. [5] ยี่ห้อจากเกาหลีที่พบบ่อยในไทย อ่านเพิ่มที่ [[neuronox-nabota-aestox]]

ผลข้างเคียงของฉีดโบลดริ้วรอยหน้าผาก หางตา ระหว่างคิ้ว

ฉลากรายงานหนังตาตก คิ้วตก ปวดศีรษะ และมีคำเตือนกรอบดำเรื่องฤทธิ์ที่แพร่ไปไกลจุดฉีด [1] ผลข้างเคียงที่พบบ่อยในการทดลองแยกตามจุด รอยระหว่างคิ้วพบหนังตาตก 3% รอยหางตาพบหนังตาบวม 1% และรอยหน้าผากพบปวดศีรษะ 9% กับคิ้วตก 2% [1]

การทบทวนอย่างเป็นระบบจาก 24 งานวิจัยเกี่ยวกับการฉีดบริเวณระหว่างคิ้วและหน้าผาก พบอัตราภาวะแทรกซ้อนรวม 16% ส่วนใหญ่เล็กน้อยและชั่วคราว เช่น ปวดศีรษะ ผิวหนังระคายเคืองเฉพาะที่ และอาการของกล้ามเนื้อใบหน้า [7] ผู้เขียนชี้ว่ารายงานภาวะแทรกซ้อนไม่เป็นมาตรฐาน และ 70% ของงานวิจัยไม่ได้ระบุว่าผู้ฉีดผ่านการฝึกอบรมแบบไหน [7]

งานวิจัยที่วัดตำแหน่งคิ้วด้วยภาพ 3 มิติในผู้หญิงวัยผู้ใหญ่ 2 กลุ่ม พบว่าหลังฉีดบริเวณหน้าผากร่วมกับระหว่างคิ้ว คิ้วต่ำลงอย่างมีนัยสำคัญที่ 2 สัปดาห์ และต่ำลงน้อยลงที่ 3 เดือน [8] ผู้เขียนสรุปว่าระดับการเปลี่ยนแปลงขึ้นกับว่ากล้ามเนื้อหน้าผากอ่อนแรงมากแค่ไหน และอายุใช้ทำนายไม่ได้ [8]

ฉลากมีคำเตือนกรอบดำว่าฤทธิ์ของโบท็อกอาจแพร่ไปไกลจากจุดฉีด ทำให้กลืนลำบากหรือหายใจลำบาก ซึ่งอาจอันตรายถึงชีวิต และมีรายงานการเสียชีวิต [1] หากพูด กลืน หรือหายใจผิดปกติ ให้รีบไปพบแพทย์ทันที [1]

อย. ไทยแนะนำว่าไม่ควรฉีดในหญิงตั้งครรภ์ ผู้ให้นมบุตร และผู้ที่มีความผิดปกติของกล้ามเนื้อหรือระบบประสาท และควรแจ้งแพทย์เรื่องโรคประจำตัวและประวัติทางการแพทย์ก่อนตัดสินใจฉีด [4]

ก่อนฉีดโบลดริ้วรอย ควรตรวจสอบอะไร และถามแพทย์ว่าอะไร

เลือกสถานพยาบาลที่มีใบอนุญาตและแพทย์ผู้ฉีด แล้วขอดูผลิตภัณฑ์ที่ได้รับอนุญาตจาก อย. [5] อย. แถลงเมื่อ 12 กรกฎาคม 2567 หลังตำรวจและ อย. ทลายแหล่งผลิตโบท็อกซ์ปลอมในกรุงเทพฯ ว่าผู้ที่ต้องการฉีดควรเลือกสถานพยาบาลที่มีใบอนุญาตถูกต้องและมีแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเป็นผู้ให้บริการ และก่อนฉีดควรขอดูตัวสารที่ฉีดว่าได้รับอนุญาตจาก อย. หรือไม่ [5] ของกลางที่ตรวจยึดมีกล่องและเอกสารกำกับยาของยี่ห้อโบท็อกที่ขายในไทย เช่น Nabota, Neuronox และ Aestox [5]

ผู้บริโภคตรวจสอบผลิตภัณฑ์สุขภาพที่ได้รับอนุญาตได้ที่เว็บไซต์ อย. (www.fda.moph.go.th) หรือไลน์ @FDAThai และแจ้งสายด่วน 1556 หากพบสิ่งน่าสงสัย [5] การฉีดโบท็อกเป็นหัตถการที่แพทย์เป็นผู้ทำ ไม่ใช่สิ่งที่ควรทำเอง

คำถามที่ควรถามแพทย์ก่อนฉีด:

• ริ้วรอยของเราเกิดจากกล้ามเนื้อขยับหรือจากสาเหตุอื่น และโบท็อกเหมาะกับริ้วรอยแบบไหน [4]
• ผลิตภัณฑ์ที่จะใช้ยี่ห้ออะไร ขอดูเลขทะเบียนและฉลากได้ไหม [5]
• จุดที่จะฉีดมีฉลากของยี่ห้อนั้นรองรับหรือไม่ ถ้าเป็นการใช้นอกฉลาก เหตุผลคืออะไร [1][2][3]
• คิ้วหรือหนังตามีโอกาสตกไหม และถ้าเกิดขึ้นจะดูแลอย่างไร [1][8]
• เรามีโรคประจำตัว ยาที่ใช้อยู่ หรือกำลังตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรหรือไม่ [4]
• ถ้ากลืนลำบาก หายใจลำบาก หรือพูดไม่ชัดหลังฉีด ต้องติดต่อใครทันที [1]