ยาชา2 รายการ

ตาม MedlinePlus ยาชาเฉพาะที่ทำให้บริเวณเล็ก ๆ ชา โดยผู้ป่วยยังตื่นอยู่ ยาชาเฉพาะส่วนของร่างกายครอบคลุมบริเวณที่ใหญ่ขึ้น เช่น แขนหรือขา ส่วนการดมยาสลบ (general anesthesia) ทำให้ทั้งร่างกายอยู่ในภาวะคล้ายหลับลึก ไม่รู้สึกอะไร

หมวดนี้เป็นยาชาเฉพาะที่ ไม่ใช่ยาสลบ ทันตแพทย์ พยาบาล หรือแพทย์อาจให้ยาชาบางชนิด ส่วนบางกรณีต้องใช้วิสัญญีแพทย์ ผู้ให้ยาและการเตรียมความพร้อมจึงเป็นเรื่องของสถานพยาบาล ไม่ใช่สิ่งที่ชื่อหมวดบอกได้

lidocaine หรือที่เรียกว่า ลิโดเคน (lignocaine, ชื่อการค้า Xylocaine) เป็นยาชากลุ่ม amino amide สังเคราะห์ได้ในปี 1943 และวางตลาดในปี 1948 อยู่ในรายการยาจำเป็นขององค์การอนามัยโลก ตามข้อมูลใน Wikipedia MedlinePlus อธิบายว่าเป็นยาชาที่ปิดกั้นสัญญาณปวดของเส้นประสาท

ตัวยามักอยู่ในรูปเกลือไฮโดรคลอไรด์ มีทั้งสารละลายสำหรับฉีด ยาทาภายนอก และแผ่นแปะ บางสูตรผสมอีพิเนฟรินเพื่อยืดระยะเวลาออกฤทธิ์และลดเลือดออก จึงควรอ่านฉลากว่าเป็นสูตรใด เพราะสูตรที่ผสมกับสูตรที่ไม่ผสมมีข้อควรระวังในการใช้ต่างกัน

ยาชาฉีดตามฉลาก lidocaine hydrochloride injection ใช้ในการชาเฉพาะที่หรือเฉพาะส่วนด้วยการฉีดแทรกเข้าเนื้อเยื่อ การปิดกั้นเส้นประสาทส่วนปลาย และการปิดกั้นเส้นประสาทส่วนกลางในบางกรณี ฉลากระบุว่าต้องใช้โดยบุคลากรที่ผ่านการฝึกจัดการภาวะพิษและเหตุฉุกเฉิน โดยมีออกซิเจนและอุปกรณ์ช่วยชีวิตพร้อม

ยาชาทาออกฤทธิ์ที่ผิวหนัง จึงมีเรื่องการดูดซึมผ่านผิวเข้ากระแสเลือดที่ต้องพิจารณา ทั้งสองรูปแบบเป็นยาของแพทย์ในหมวดนี้ และไม่ได้ใช้แทนกันได้ เพราะแต่ละรูปแบบมีตำแหน่งและวิธีใช้ที่แพทย์กำหนด

ตัวเลขเปอร์เซ็นต์บนฉลากคือสัดส่วนของ lidocaine ในผลิตภัณฑ์ ในหมวดนี้ยาฉีด Dronil-A ระบุ 2% และครีม J-Cain ระบุ 10.56% ฉลากยาฉีดตัวอย่างที่เปิดอ่านระบุ 1% จึงเห็นได้ว่าความเข้มข้นของยาฉีดต่างกันตามผลิตภัณฑ์ ตัวเลขที่มากกว่าไม่ได้แปลว่าดีกว่าหรือใช้แทนกันได้

ในหนังสือเตือนบริษัทหนึ่ง FDA ระบุว่ายาทาภายนอกที่ขายทั่วไปมีช่วงความเข้มข้น lidocaine ที่ 0.5 ถึง 4% และผลิตภัณฑ์ยี่ห้ออื่นที่ระบุใช้ก่อนหัตถการเสริมความงามที่ 5% และ 10.56% อยู่เหนือช่วงนั้น ซึ่งเป็นเรื่องของผลิตภัณฑ์ที่ FDA กล่าวถึง จึงควรอ่านความเข้มข้นควบคู่กับเงื่อนไขการใช้บนฉลากของรายการที่สนใจ

FDA เตือนว่าผลิตภัณฑ์ชาชนิด -caine ที่ทาบนพื้นที่กว้าง ผิวที่ระคายเคืองหรือมีแผล ใช้เป็นเวลานาน หรือปิดทับผิวหลังทา จะเพิ่มการดูดซึมเข้ากระแสเลือด ซึ่งหากใช้ไม่ถูกต้องอาจเกิดการบาดเจ็บร้ายแรง การปิดทับผิวหลังทาเป็นสิ่งที่ FDA ระบุไว้เป็นพิเศษ

FDA ยังระบุว่าการใช้ก่อนหัตถการอาจไม่มีผู้เชี่ยวชาญดูแล ผู้ใช้จึงอาจทาในปริมาณมาก ข้อมูลเหล่านี้คือเหตุผลที่ยาชาทาความเข้มข้นสูงเป็นเรื่องที่แพทย์ต้องกำหนดและกำกับการใช้ ไม่ใช่สิ่งที่ผู้ใช้ตัดสินใจเองได้จากชื่อหมวด

ฉลากระบุข้อห้ามใช้ในผู้ที่แพ้ยาชากลุ่ม amide และมีคำเตือนเรื่อง methemoglobinemia กับปฏิกิริยาแพ้รุนแรง Wikipedia ระบุว่าผลข้างเคียงพบน้อยเมื่อให้อย่างถูกต้อง หากยาเข้าสู่ระบบมากเกินไปจะกระทบระบบประสาทส่วนกลางและระบบหัวใจและหลอดเลือด ซึ่งเป็นเหตุผลที่ต้องให้โดยบุคลากรที่พร้อมรับมือภาวะฉุกเฉิน

แพทย์ยังต้องแยกสูตรที่ผสมอีพิเนฟรินออกจากสูตรที่ไม่ผสม ฉลากระบุว่าสูตรที่มีสารกันเสียอย่าง methylparaben ไม่ใช้กับการฉีดเข้าไขสันหลังหรือช่องนอกไขสันหลัง และสูตรที่ผสมอีพิเนฟรินไม่ใช้กับการให้ยาชาทางหลอดเลือดดำเฉพาะส่วน ผู้ซื้อจึงควรอ่านว่าฉลากระบุสูตรใด

Wikipedia ระบุว่าควรระวังการใช้ lidocaine ในผู้ที่ตับทำงานบกพร่องและผู้สูงอายุ ห้ามใช้ในผู้ที่มีภาวะหัวใจเต้นช้าชนิดบล็อกระดับสองหรือสามโดยไม่มีเครื่องกระตุ้นหัวใจ และผู้ที่ใช้ยาต้านหัวใจเต้นผิดจังหวะกลุ่ม I ควรแจ้งแพทย์ รวมถึงประวัติการแพ้ยาชาทุกชนิด

ยาชาเป็นยาที่แพทย์ใช้ประกอบหัตถการ ต่างจากวัสดุเติมเต็มอย่าง ฟิลเลอร์ และผลิตภัณฑ์กลุ่ม โบท็อก ซึ่งเป็นคนละประเภท ส่วนอุปกรณ์และเวชภัณฑ์อื่นอยู่ใน อุปกรณ์และเวชภัณฑ์ ควรอ่านแยกตามหมวดและตรวจฉลากของแต่ละรายการ