วิตามินผิว5 รายการ

ผลิตภัณฑ์วิตามินผิวชนิดฉีดคือสารละลายปราศจากเชื้อที่บรรจุในแอมพูลหรือขวด ส่วนประกอบสำคัญมักเป็นวิตามินซีหรือวิตามินบีกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง วิตามินซีในรูปกรดแอสคอร์บิกเป็นตัวหลักของกลุ่มวิตามินซี ส่วนกลุ่มบีมีทั้งบี12 แบบเดี่ยว บีรวมที่มีวิตามินบีหลายชนิดอยู่ด้วยกัน และบี6

วิตามินกลุ่มนี้ส่วนใหญ่ละลายในน้ำ ส่วนที่เกินความต้องการของร่างกายจะถูกขับออกทางปัสสาวะเป็นหลัก แต่ไม่ได้แปลว่าได้มากเท่าไรก็ปลอดภัย ฉลากควรระบุชื่อสารสำคัญ ผู้ผลิต รูปแบบบรรจุ และข้อความว่าใช้ฉีด จึงควรอ่านชื่อสารสำคัญให้ชัดก่อนเสมอ เพราะชื่อที่คนนิยมเรียกอย่างวิตามินผิวไม่ได้บอกว่าข้างในมีอะไร สูตรที่รวมสารหลายอย่างเป็นเรื่องที่แพทย์พิจารณาและตัดสินใจ

คอลลาเจนคือโปรตีนเส้นใยที่เป็นโครงของผิวหนัง ร่างกายต้องใช้วิตามินซีเป็นตัวช่วยในขั้นตอนทำให้เส้นใยคอลลาเจนแข็งแรงและคงรูป ถ้าขาดวิตามินซีรุนแรงจะเกิดโรคลักปิดลักเปิด ซึ่งมีเหงือกบวมเลือดออกง่ายและแผลสมานช้า เป็นตัวอย่างที่แสดงว่าวิตามินซีเกี่ยวกับเนื้อเยื่อเกี่ยวพันจริง

วิตามินซียังเป็นสารต้านอนุมูลอิสระ ช่วยปกป้องเซลล์จากการถูกทำลายโดยออกซิเจนที่ว่องไว และช่วยดูดซึมธาตุเหล็กจากพืช อย่างไรก็ตาม คนที่กินผักและผลไม้เป็นประจำมักได้รับวิตามินซีเพียงพอ และการฉีดไม่ได้แทนครีมกันแดดหรือการดูแลผิว คอลลาเจนที่ร่างกายสร้างเองต่างจากผลิตภัณฑ์ในหมวด คอลลาเจน ที่เป็นสารนำเข้าสำหรับฉีดหรือกิน ส่วนวิตามินซีชนิดฉีดแพทย์เป็นผู้เลือกว่าจะใช้หรือไม่

วิตามินบีมีแปดชนิด ทำงานร่วมกันในการเปลี่ยนอาหารเป็นพลังงาน และมีหน้าที่เฉพาะตัวต่างกัน วิตามินบี12 เกี่ยวกับการสร้างเม็ดเลือดแดง การทำงานของเส้นประสาท และการสร้างสารพันธุกรรม พบในอาหารจากสัตว์ จึงเป็นกลุ่มที่คนกินมังสวิรัติเคร่งครัดควรระวังเรื่องการขาด

วิตามินบีรวมคือผลิตภัณฑ์ที่รวมวิตามินบีหลายชนิดไว้ด้วยกัน ใช้เมื่อแพทย์ต้องการให้วิตามินบีหลายตัวพร้อมกัน ส่วนวิตามินบี6 เกี่ยวกับการใช้โปรตีน การสร้างสารสื่อประสาท และการสร้างฮีโมโกลบิน พบในปลา ไก่ มันฝรั่ง และกล้วย ปริมาณสูงจากอาหารเสริมเป็นเวลานานอาจกระทบเส้นประสาทได้ จึงไม่ควรเพิ่มเองโดยไม่ถามแพทย์ แต่ละตัวมีหน้าที่ต่างกัน ไม่มีตัวใดทดแทนอีกตัวได้ทุกกรณี และไม่มีตัวใดเป็นวิตามินสำหรับผิวโดยตรง

แบบกินต้องผ่านการย่อยและดูดซึมที่ลำไส้ จึงเหมาะกับการเสริมจากอาหารในแต่ละวัน วิตามินซีที่กินมากเกินไปร่างกายดูดซึมได้น้อยลง ส่วนวิตามินบี12 ต้องอาศัยสารจากกระเพาะอาหารช่วยดูดซึม คนที่ระบบนี้มีปัญหาจึงอาจได้รับไม่พอแม้กินอาหารครบ

แบบฉีดคือบุคลากรทางการแพทย์ใส่สารละลายเข้าร่างกายโดยตรง ข้ามระบบย่อยอาหาร ตำแหน่งและวิธีฉีดขึ้นกับผลิตภัณฑ์และแพทย์ ส่วนแบบดริปคือการให้สารละลายเจือจางทางหลอดเลือดดำในสถานพยาบาล ต้องมีผู้ดูแลต่อเนื่อง การให้ทางเส้นเลือดมีขั้นตอนและความเสี่ยงมากกว่าการกิน ไม่มีแบบใดดีกว่าในทุกกรณี หลายคนได้รับวิตามินเพียงพอจากอาหารอยู่แล้ว แพทย์จึงเป็นผู้ประเมินว่าจำเป็นต้องฉีดหรือดริปหรือไม่

ควรคุยกับแพทย์ก่อนทุกครั้ง โดยเฉพาะผู้ที่ตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร มีโรคไตหรือเคยเป็นนิ่วในไต มีโรคเลือดบางชนิด ใช้ยาประจำ เคยแพ้ยาหรือวิตามิน หรือผิวบริเวณที่จะฉีดอักเสบหรือติดเชื้อ วิตามินซีปริมาณสูงมีข้อควรระวังในบางโรค จึงต้องให้แพทย์ประเมินเป็นรายบุคคล

อาการที่พบได้ทั่วไปคือบริเวณที่ฉีดแดง บวม เจ็บ หรือช้ำเล็กน้อย บางคนรู้สึกร้อนวูบวาบ คลื่นไส้ หรือเวียนศีรษะ ส่วนอาการแพ้รุนแรง เช่น ผื่นขึ้นทั่วตัว หน้าหรือปากบวม หอบเหนื่อย หรือแน่นหน้าอก พบได้น้อยแต่ต้องไปพบแพทย์โดยเร็ว การฉีดควรทำโดยบุคลากรที่ผ่านการอบรมในสถานที่สะอาด ควรแจ้งแพทย์ถึงอาการที่เกิดขึ้นพร้อมชื่อผลิตภัณฑ์ที่ใช้

แอมพูลคือหลอดแก้วปิดสนิทที่บรรจุสารละลายปราศจากเชื้อ ก่อนใช้ให้ดูวิธีเก็บจากฉลากของแต่ละผลิตภัณฑ์ เพราะเงื่อนไขไม่เหมือนกัน วิตามินหลายชนิดไวต่อแสงและความร้อน จึงมักอยู่ในหลอดสีชาหรือกล่องทึบ และไม่ควรวางไว้ใกล้แสงแดดจัด

ควรตรวจชื่อผลิตภัณฑ์ วันหมดอายุ และเลขล็อตให้ตรงกับกล่อง ไม่ควรใช้ถ้าหลอดแตกร้าว จุกหลวม สารละลายขุ่น มีตะกอน หรือสีผิดจากที่ฉลากอธิบาย วิตามินซีที่เสื่อมสภาพอาจเปลี่ยนสีเป็นเหลืองหรือน้ำตาล ไม่ควรเปิดทิ้งไว้หรือเทใส่ภาชนะอื่นเพื่อใช้ภายหลัง และควรเก็บกล่องกับฉลากไว้จนใช้เสร็จ เพื่อตรวจเทียบชื่อผลิตภัณฑ์เมื่อมีข้อสงสัย

ผลิตภัณฑ์ฉีดและแอมพูลสำหรับคลินิกแบ่งได้เป็นกลุ่มวิตามินซีและกลุ่มวิตามินบี กลุ่มวิตามินซีได้แก่ Kosdao วิตามินซีจาก Daehan New Pharm ผู้ผลิตจากเกาหลี และ L-ascorbic acid วิตามินซีชนิดฉีดอีกชื่อหนึ่ง สำหรับวิตามินซีทุกชื่อ ฉลากควรระบุชื่อสารสำคัญ ผู้ผลิต และข้อความว่าใช้ฉีดให้ชัดเจน

กลุ่มวิตามินบีได้แก่ LYO Vitamin B12 วิตามินบี12 ชนิดฉีด LYO B-100 Complex วิตามินบีรวมชนิดฉีด และ Lamthong วิตามินบี6 ชนิดฉีดที่ผลิตในไทย ทุกรายการใช้ภายใต้การดูแลของแพทย์ ควรเทียบชื่อสารสำคัญ ผู้ผลิต และรูปแบบบรรจุบนฉลากก่อนเลือก